fa وزن‌دهی شاخص‌ها مبتنی بر آنتروپی مانده تجمعی: مطالعه موردی بودجه‌ریزی دانشگاه‌ها آمار کاربردی Applied Statistics كاربردي و توسعه ای Applied <p dir="rtl">تعیین وزن شاخص‌ها در تصمیم‌گیری‌های چندمعیاره به کمک آنتروپی شانون، به دلیل حساسیت این شاخص به داده‌های پرت و همچنین ابهاماتی نظیر محاسبه احتمال‌ها با محدودیت‌های جدی مواجه است که می‌تواند اعتبار نتایج را خدشه‌دار کند. این مقاله با معرفی مدل جدید مبتنی بر آنتروپی مانده تجمعی و بازنویسی برآوردگر آن به صورت تابعی از &nbsp;میانگین و مقادیر مرتب شده داده‌ها، روشی پایدارتر و شفاف‌تر برای وزن‌دهی ارائه می‌دهد که در برابر داده‌های نامتقارن مقاوم‌تر است. پیاده‌سازی این مدل در حوزه بودجه‌ریزی عملکردمحور دانشگاه‌های ایران نشان داد که استفاده از این روش در کنار روش‌های ذهنی مانند روش دلفی، برآوردهای دقیق‌تری را از بودجه واقعی ارائه می‌دهد. همچنین، این مدل با کاهش سوگیریِ ناشی از مقادیر پرت، مانع از تمرکز بیش از حد منابع در دانشگاه‌های بزرگ شده و با بازتوزیع عادلانه وزن‌ها، امکان تخصیص بودجه به نفع دانشگاه‌های کوچک‌تر و در حال توسعه را فراهم می‌کند.</p> <p dir="rtl"><p></p></p> <p></p> <p>Determining criterion weights in multi-criteria decision-making using Shannon entropy faces significant limitations, stemming from its sensitivity to outliers and ambiguities in probability estimation, which can compromise the validity of the results. This paper introduces a new model based on cumulative residual entropy, offering a more robust and transparent weighting method that is resilient to skewed data. Its application to performance-based budgeting in Iranian universities demonstrates that, when combined with subjective approaches like the Delphi method, this technique yields more accurate estimates of actual budgetary requirements. Furthermore, by mitigating bias caused by outliers, the model prevents the excessive concentration of resources in large universities; instead, through a more equitable redistribution of weights, it facilitates budget allocation that favors developing universities.</p> <p lang="en"><p></p></p> تصمیم‌گیری چندمعیاره, آنتروپی مانده تجمعی, آنتروپی شانون, وزن‌دهی عینی, بودجه‌ریزی عملکردمحور. Multi-Criteria Decision-Making, Cumulative Residual Entropy, Shannon Entropy, Objective Weighting, Performance-Based Budgeting. 0 0 http://jss.irstat.ir/browse.php?a_code=A-10-434-3&slc_lang=fa&sid=1 Narges Asadullahi نرگس اسداللهی n.asadollahi@birjand.ac.ir 0000-0003-4611-353X No دانشگاه بیرجند Mohammad Khorashadizadeh محمد خراشادی زاده m.khorashadizadeh@birjand.ac.ir 0000-0001-7732-1599 Yes دانشگاه بیرجند G.R. Mohtashami Borzadaran غلامرضا محتشمی برزادران grmohtashami@um.ac.ir /0000-0002-8841-1386 No دانشگاه فردوسی مشهد Shahab Kaske شهاب کسکه shahab.kaske@gmail.com 0009-0006-4956-2639 No وزارت علوم، تحقیقات و فناوری