fa پیش‌گویی فضایی با مدل‌های اتورگرسیو یک‌طرفه در فضای دو بعدی آمار فضایی Spatial Statistics پژوهشی بنیادی Research <p style="text-align: justify;">&nbsp;یکی از موضوعات مهم در تحلیل داده‌های فضایی، پیش‌گویی مقدار نامعلوم کمیت مورد مطالعه در موقعیت‌های دلخواه بر اساس یکی از مدل‌های فضایی مانند اتورگرسیو فضایی یک‌طرفه، اتورگرسیو شرطی و میانگین متحرک است. در این مقاله ابتدا پارامترهای مدل (SAR(2,1 را به روش ماکسیمم درستنمایی برآورد کرده سپس فرمول‌هایی برای پیش‌گویی درون قلمرو داده‌ها (درون‌یابی) و خارج قلمرو داده‌ها (برون‌یابی) به‌دست آورده می‌شود. سپس کاربرد و کارایی روش‌های ارائه شده در قالب یک مثال مربوط به پردازش تصویر نشان داده خواهد شد.</p> <p style="margin: 0px; text-align: justify;">Prediction of spatial variability is one of the most important issues in the analysis of spatial data. So predictions are usually made by assuming that the data follow a spatial model. In General, the spatial models are the spatial autoregressive (SAR), the conditional autoregressive and the moving average models. In this paper, we estimated parameter of SAR(2,1) model by using maximum likelihood and obtained formulas for predicting in SAR models, including the prediction within the data (interpolation) and outside the data (extrapolation). Finally, we evaluate the prediction methods by using image processing data.</p> داده‌های فضایی, مدل اتورگرسیو فضایی یک‌طرفه, برآورد, پیش‌گویی, درون‌یابی, برون‌یابی Spatial Data, Unilateral Spatial Autoregressive Model, Prediction, Interpolation, Extrapolation 189 208 http://jss.irstat.ir/browse.php?a_code=A-10-444-3&slc_lang=fa&sid=1 Azadeh Mojiri آزاده مجیری a.mojiri3230@yahoo.com 10031947532846005222 10031947532846005222 No Department of Statistics, University of Birjand, Birjand, Iran. گروه آمار، دانشگاه بیرجند Yadolla Waghei یداله واقعی ywaghei@birjand.ac.ir 10031947532846005223 10031947532846005223 Yes Department of Statistics, University of Birjand, Birjand, Iran. گروه آمار، دانشگاه بیرجند Hamid Reza Nili Sani حمیدرضا نیلی ثانی nilisani@yahoo.com 10031947532846005224 10031947532846005224 No Department of Statistics, University of Birjand, Birjand, Iran. گروه آمار، دانشگاه بیرجند Gholam Reza Mohtashami Borzadaran غلامرضا محتشمی برزادران gmb1334@yahoo.com 10031947532846005225 10031947532846005225 No Department of Statistics, Ordered and Spatial Data Center of Excellence, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه آمار، دانشگاه فردوسی مشهد