fa آزمون همزمان استقلال برای زیربردار‌های چند بردار با بُعد نسبتاً بالای نرمال چند‌متغیره استنباط آماری Statistical Inference كاربردي و توسعه ای Applied <p dir="rtl" style="margin: 0px; text-align: justify;">آزمون فرض استقلال میان زیربردار‌‌های یک بردار p&lrm; متغیره، به عنوان پیش‌نیاز بسیاری از آزمون‌های آماری، همواره مورد توجه بوده‌ است. وقتی اندازه نمونه n&lrm; در مقایسه با بُعد &lrm;p خیلی بزرگ است، آزمون نسبت درستنمایی با توزیع تقریبی خی‌دو، عملکرد قابل قبولی دارد. برای &lrm;&lrm;داده‌های با بُعد نسبتاً بالا&lrm;&#39;&#39;&lrm; که در آنها n&lrm; در قیاس با p چندان بزرگ نیست، تقریب خی‌دو برای توزیع آماره آزمون نسبت درستنمایی کارایی لازم را ندارد. به عنوان یک حالت جامع‌تر، در این مقاله، آزمونی همزمان در k جامعه &lrm; p&lrm;متغیره‌ نرمال با بُعد نسبتاً بالا که در هر جامعه آزمون استقلال میان زیربردار‌های دلخواه آزموده می‌شود، مد نظر قرار گرفته است. به منظور آزمون این فرض، یک تقریب نرمال برای توزیع آماره آزمون نسبت درستنمایی تحت فرض صفر بدست آمده است. علاوه بر این، به منظور تصدیق عملکرد بهتر تقریب نرمال پیشنهادی بر تقریب خی‌دوی کلاسیک، مطالعه شبیه‌سازی انجام شده است. در پایان، کاربردی از روش پیشنهادی بر مجموعه داده سرطان پرستات ارائه شده است.&nbsp;</p> <p style="margin: 0px; text-align: justify;">&lrm;Testing the Hypothesis of independence of a p-variate vector subvectors&lrm;, &lrm;as a pretest for many others related tests&lrm;, &lrm;is always as a matter of interest&lrm;. &lrm;When the sample size n is much larger than the dimension p&lrm;, &lrm;the likelihood ratio test (LRT) with chisquare approximation&lrm;, &lrm;has an acceptable performance&lrm;. &lrm;However&lrm;, &lrm;for moderately high-dimensional data by which n is not much larger than p&lrm;, &lrm;the chisquare approximation for null distribution of the LRT statistic is no more usable&lrm;. &lrm;As a general case&lrm;, &lrm;here&lrm;, &lrm;a simultaneous subvectors independence testing procedure in all k p-variate normal distributions is considered&lrm;. &lrm;To test this hypothesis&lrm;, &lrm;a normal approximation for the null distribution of the LRT statistic was proposed&lrm;. &lrm;A simulation study was performed to show that the proposed normal approximation outperforms the chisquare approximation&lrm;. &lrm;Finally&lrm;, &lrm;the proposed testing procedure was applied on prostate cancer data&lrm;.</p> توزیع نرمال چند‌متغیره, آزمون نسبت درست‌نمایی, داده‌های با بُعد نسبتاً بالا, آزمون استقلال, تابع گامای چند‌متغیره. ‎Multivariate Normal Distribution‎, ‎Likelihood Ratio Test‎, ‎High-Dimensional Data‎, Testing Independence‎, ‎Multivariate Gamma Function. 217 233 http://jss.irstat.ir/browse.php?a_code=A-10-999-1&slc_lang=fa&sid=1 Dariush Najarzadeh داریوش نجارزاده d_najarzadeh@tabrizu.ac.ir 10031947532846005414 10031947532846005414 Yes Department of Statistics‎, ‎University of Tabriz‎, ‎Tabriz‎, ‎Iran. گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه تبریز