fa مدل لی-کارتر فازی در تحلیل داده‌های مرگ و میر آمار فازی Fuzzy Statistics پژوهشی بنیادی Research مدل لی-کارتر یک مدل پویای تصادفی است که برای نشان دادن تکامل نرخ مرگ و میر مرکزی در طول زمان  مفید است. این مدل فقط عدم قطعیت احتمالی در مورد ضریب مربوط به روند مرگ و میر در طول زمان را در نظر می‌گیرد، اما عدم قطعیت احتمالی یا امکانی مربوط به ضرایبی که به سن وابسته هستند را در نظر نمی‌گیرد. لذا در ادامه تعمیم فازی از مدل لی-کارتر پیشنهاد می‌شود که حالت عدم قطعیت امکانی هر دو نوع  ضریب را فراهم می‌کند. در این مدل، تغییرپذیری شاخص وابسته به زمان به عنوان یک مدل سری زمانی-تصادفی فازی مدل‌سازی می‌شود. به همین ترتیب، عدم قطعیت امکانی ضرایب وابسته به سن نیز با استفاده از اعداد فازی مثلثی اندازه‌گیری می‌شود، که این موضوع نیازمند استفاده از یک مدل  فازی است. پس از تعمیم مدل فازی مورد نظر، نشان  داده می‌شود که چگونه می‌توان لگاریتم نرخ مرگ و میر مرکزی در استان خوزستان  را با استفاده از محاسبات اعداد فازی  در طی سال‌های 1383-1401 برازش و در سال‌های 1402-1406 پیش‌بینی تصادفی فازی کرد. The Lee-Carter model is a useful dynamic stochastic model representing the evolution of central mortality rates over time. This model only considers the uncertainty about the coefficient related to the mortality trend over time but not the age-dependent coefficients. This paper proposes a fuzzy extension of the Lee-Carter model that allows quantifying the uncertainty of both kinds of parameters. The variability of the time-dependent index is modeled as a stochastic fuzzy time series. Likewise, the uncertainty of the age-dependent coefficients is quantified using triangular fuzzy numbers. Considering this last hypothesis requires developing and solving a fuzzy regression model. Once the generalization of the desired fuzzy model is introduced, we will show how to fit the logarithm of the central mortality rate in Khuzestan province using by using fuzzy numbers arithmetic during the years 1401-1383 and random fuzzy forecast in the years 1402-1406. مدل لی-کارتر فازی, پیش‌بینی تصادفی فازی, داده‌های مرگ و میر فازی, عدم قطعیت امکانی. Fuzzy Lee-Carter model, Fuzzy stochastic forecasting, Fuzzy mortality data, Uncertainty. 235 252 http://jss.irstat.ir/browse.php?a_code=A-10-1103-4&slc_lang=fa&sid=1 Jalal Chachi جلال چاچی Jalal.chachi@gmail.com 10031947532846009169 10031947532846009169 Yes دانشگاه شهید چمران MohammadReza Akhond محمدرضا آخوند mr.akhoond@scu.ac.ir 10031947532846009170 10031947532846009170 No دانشگاه شهید چمران Shokoufeh Ahmadi شکوفه احمدی shekofehahmadi@yahoo.com 10031947532846009171 0009-0008-1639-9585 No دانشگاه شهید چمران