fa کاربرد آمار فازی در مدل‌های طرح آزمایش آمار فازی Fuzzy Statistics كاربردي و توسعه ای Applied <p dir="rtl">در پژوهش‌های آماری، طرح‌های آزمایش، برای بررسی اثر متغیرهای کنترل بر پاسخ‌های خروجی به‌کار می‌روند. این روش‌ها مبتنی بر فرض نرمال‌بودن توزیع داده‌ها بوده و در مواجهه با نقاط دورافتاده با چالش‌های اساسی مواجه می‌شوند. مطالعه حاضر به مقایسه پنج رویکرد مختلف علاوه بر روش کلاسیک طرح آزمایش برای مقابله با این چالش می‌پردازد: روش‌های مقاوم‌سازی شامل هوبر، دو مربعی، میانگین جایگزین، &nbsp;رتبه‌بندی و رگرسیون فازی.&nbsp;&nbsp;با ارائه شواهد تجربی از داده‌های واقعی رشد گیاهچه و کیفیت جوشکاری، نشان داده می‌شود رگرسیون فازی می‌تواند به‌عنوان جایگزینی کارآمد برای روش‌های متداول در شرایط وجود نقاط دورافتاده مورد استفاده قرار گیرد. نتایج حاکی از آن است که رویکرد فازی نه‌تنها از روش کلاسیک طرح آزمایش، بلکه از روش‌های مقاوم‌سازی استاندارد نیز در مواجهه با داده‌های دورافتاده عملکرد بهتری دارد.</p> <p>In statistical research, experimental designs are used to investigate the effect of control variables on output responses. These methods are based on the assumption of normal distribution of data and face fundamental challenges in dealing with outliers. The present study examines five different examples of experimental design methods to deal with this challenge: Huber, quadratic, substitution, ranking, and fuzzy regression robustness methods.&nbsp;By providing empirical evidence from real data on seedling growth and weld quality, it is shown that fuzzy can be used as an efficient alternative to conventional methods in the presence of outliers. It is shown that fuzzy not only outperforms the classical experimental design method in the presence of outliers, but also outperforms standard robustness methods in handling outliers.</p> طرح آزمایش‌ها, رگرسیون فازی, داده دورافتاده, روش‌های مقاوم‌سازی Design of Experiments, Fuzzy Regression, Outlier Data, Evaluation Criteria. 431 448 http://jss.irstat.ir/browse.php?a_code=A-10-502-1&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Kashani مجتبی کاشانی kashani.mojtaba@yahoo.com 10031947532846009073 0009-0009-5771-0840 No دانشگاه گنبد کاووس Reza Ghasemi رضا قاسمی نجف آبادی r.ghasemi62@pnu.ac.ir 2003059490 10031947532846009074 Yes دانشگاه پیام نور